Mae Bwyd Caerdydd wedi cryfhau ei Fwrdd Strategaeth gydag wyth aelod newydd, gan ddod ag ystod eang o arbenigedd proffesiynol a phrofiad byw i’r bartneriaeth wrth iddi ddechrau gweithio ar gynllun gweithredu bwyd newydd ar gyfer y ddinas.

Daw’r penodiadau wrth i Bwyd Caerdydd edrych y tu hwnt i Gaerdydd yn cyflawni Gwobr Aur Lleoedd Bwyd Cynaliadwy yn 2024 a dechrau datblygu cynllun newydd uchelgeisiol i lywio Mudiad Bwyd Da y ddinas hyd at 2030.

Aelodau newydd y Bwrdd Strategaeth yw:

• Anthony Ruston, Pennaeth Manwerthu ac Arlwyo, Coleg Caerdydd a’r Fro
• Sabrina Khan, Sylfaenydd, Bwyty Maasi
• Jono Hughes, Ffermwr Llysiau, Fferm Blas Gwent
• Gareth Ludkin, Rheolwr Polisi a Phrosiectau, Ymgyrch Parciau Cenedlaethol ac Ymgynghorydd Amgylcheddol
• Pola Grzybowska, Meddyg
• Andrew Rowlands, Peiriannydd Meddalwedd gyda phrofiad blaenorol yn y Sector Bwyd
• Sarah Germain (Prif Swyddog Gweithredol) a Katie Padfield (Pennaeth Datblygu), FareShare Cymru, swydd ar y cyd ar fwrdd Bwyd Caerdydd

Gyda’i gilydd, maent yn dod â safbwyntiau o addysg bellach, ffermio a chynhyrchu bwyd, darparu bwyd cymunedol, polisi amgylcheddol, gofal iechyd, lletygarwch, technoleg a systemau bwyd rhyngwladol.

Maent yn ymuno ag aelodau presennol o’r bwrdd sy’n cynrychioli Cyngor Caerdydd, Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro, Synnwyr Bwyd Cymru, Marchnadoedd Ffermwyr Caerdydd, y byd academaidd, prosiectau bwyd cymunedol a chyfathrebu annibynnol:

• Liz Lambert, Arweinydd Grŵp Datblygu Cynaliadwy, Cyngor CaerdyddLiz Lambert, Sustainable Development Group Leader, Cardiff Council
• Sam Chettleburgh, Prif Swyddog Cynaliadwyedd – Bwyd, Cyngor Caerdydd
• Emma Holmes, Pennaeth Gwasanaethau Maeth a Deieteg, Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro
• Rebecca Stewart, Prif Ymarferydd Iechyd y Cyhoedd, Tîm Iechyd y Cyhoedd Caerdydd a’r Fro, Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro
• Jane Cook – Ymgynghorydd Cyfathrebu Strategol
• Carol Adams – Rheolwr Marchnadoedd Ffermwyr Caerdydd
• Camilla Lovelace – Ymgyrchydd Bwyd Cymunedol, Pantry Tremorfa a Splo-down
• Angelina Sanderson Bellamy – Athro Systemau Bwyd, Prifysgol Gorllewin Lloegr

Cyfarfu’r bwrdd estynedig wyneb yn wyneb am y tro cyntaf ym mis Gorffennaf i ddechrau archwilio’r blaenoriaethau, y dystiolaeth a’r partneriaethau a fydd yn sail i gynllun gweithredu nesaf Bwyd Caerdydd.

Dywedodd Lucinda Sehic, Cydlynydd Bwyd Caerdydd:

“Mae gan Gaerdydd Fudiad Bwyd Da cryf a gweithgar, pum nod sefydledig a chyfoeth o wersi a ddysgwyd o brosiectau a sgyrsiau sy’n digwydd ledled y ddinas eisoes. Ein tasg nawr yw tynnu’r wybodaeth honno ynghyd, deall ble mae’r bylchau a’r mannau dall o hyd, a chytuno ar le gall Bwyd Caerdydd a’i bartneriaid gael yr effaith fwyaf dros y tair blynedd nesaf.

“Mae angen i ni fod yn glir ynghylch sut y byddwn yn mesur cynnydd hefyd. Gall rhai meysydd o newid system fwyd fod yn anodd eu meintioli, felly bydd y Bwrdd Strategaeth yn ein helpu i nodi cyfuniad ystyrlon o ddangosyddion, mesurau canlyniadau a mewnwelediadau o brofiadau byw sy’n dangos a yw amodau’n gwella mewn gwirionedd.

“Mae’r aelodau newydd wedi dod ag egni ffres a chwestiynau gwerthfawr i’r broses yn barod. Rwyf wedi cyffroi am yr hyn y gallwn ei gyflawni gyda’n gilydd.”

Mae Bwyd Caerdydd yn bartneriaeth ledled y ddinas sy’n cysylltu’r bobl a’r prosiectau sy’n gweithio i hyrwyddo bwyd iach, amgylcheddol gynaliadwy a moesegol. Mae hefyd yn rhan o rwydwaith cynyddol Cymru o Bartneriaethau Bwyd Lleol ac roedd yn un o aelodau sefydlu’r mudiad Lleoedd Bwyd Cynaliadwy ledled y DU.

Yn 2024, Caerdydd oedd y lle cyntaf yng Nghymru i symud trwy statws Efydd, Arian ac Aur Lleoedd Bwyd Cynaliadwy, a dim ond y pedwerydd safle yn y DU i gyflawni statws Aur ar y pryd. Cydnabu’r wobr y gwaith ar y cyd sy’n digwydd ledled y ddinas i ddatblygu system fwyd iachach, decach a mwy cynaliadwy.

Ar hyn o bryd mae gwaith Bwyd Caerdydd yn cael ei arwain gan bum Nod Bwyd Da: creu Caerdydd iach; Caerdydd amgylcheddol gynaliadwy; economi fwyd leol ffyniannus; system fwyd deg a chysylltiedig; a mudiad bwyd grymusol.

Bydd y cynllun gweithredu tair blynedd newydd yn adeiladu ar y sylfeini hynny wrth ymateb i’r hyn y mae dinasyddion, sefydliadau cymunedol a rhanddeiliaid y system fwyd wedi dweud sydd ei angen arnynt o gam nesaf y bartneriaeth.

Y llynedd, casglodd cyfres o Sgyrsiau Bwyd a gynhaliwyd ledled Caerdydd brofiadau a syniadau trigolion am ddyfodol bwyd yn y ddinas. Bydd y mewnwelediad hwn yn cael ei ystyried ochr yn ochr â thystiolaeth o ansicrwydd bwyd, anghydraddoldebau iechyd, gwastraff bwyd, mynediad at le tyfu, caffael yn y sector cyhoeddus, cyflogaeth fwyd lleol a gwytnwch sefydliadau bwyd cymunedol Caerdydd.

Dywedodd Pearl Costello, Cadeirydd Bwrdd Strategaeth Bwyd Caerdydd:

“Mae’r Bwrdd Strategaeth newydd yn dwyn ynghyd gymysgedd cyffrous a gwirioneddol amrywiol o wybodaeth, sgiliau a phrofiad. Bydd yr amrywiaeth honno yn hanfodol wrth i ni ystyried y cysylltiadau cymhleth rhwng bwyd, iechyd, tlodi, ffermio, yr amgylchedd, cymunedau a’r economi leol.

“Rydyn ni eisiau i’r cynllun gweithredu nesaf fod yn uchelgeisiol, ond yn ymarferol, yn gynhwysol ac wedi’i wreiddio yn realiti bywydau pobl hefyd. Bydd ein haelodau newydd yn ein helpu i herio ein meddwl, nodi bylchau a meithrin y partneriaethau sydd eu hangen i droi’r uchelgais honno’n weithred ystyrlon.”

Un prosiect sy’n llywio cam nesaf gwaith Bwyd Caerdydd yw Cerdyn y Blaned, rhaglen dreialu a roddodd gredyd wythnosol i bobl sy’n profi incwm isel i’w wario ar ffrwythau a llysiau organig ym Marchnadoedd Ffermwyr Caerdydd.

Canfu gwerthusiad annibynnol fod y fenter wedi helpu cyfranogwyr i gynyddu faint o ffrwythau a llysiau roedden nhw’n eu bwyta, wrth gryfhau llythrennedd bwyd, cysylltiadau cymunedol a chefnogaeth i dyfwyr lleol hefyd. Ar hyn o bryd mae Bwyd Caerdydd yn chwilio am gyllid i ddatblygu’r fenter ymhellach.

Daw datblygu cynllun gweithredu lleol Caerdydd ar adeg arwyddocaol i bolisi bwyd yn genedlaethol hefyd. Ar 21 Gorffennaf 2026, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru gynlluniau ar gyfer Strategaeth Fwyd Genedlaethol newydd i Gymru, gyda’r bwriad o gysylltu polisïau sy’n cwmpasu cynhyrchu bwyd, prosesu, manwerthu, iechyd, addysg, caffael cyhoeddus a’r economi gylchol.

Bydd Bwyd Caerdydd yn parhau i ymgynghori â chymunedau, busnesau, tyfwyr, cyrff cyhoeddus a sefydliadau partner wrth i’r cynllun gweithredu ddatblygu.

Bydd y bartneriaeth yn cynnal cyfarfod haf gyda Gwirfoddolwyr Cymunedol y Sblot hefyd o 5pm tan 7pm ddydd Mercher 19 Awst, gan gynnig cyfle i aelodau Mudiad Bwyd Da Caerdydd gwrdd, rhannu bwyd a chysylltu â phobl eraill sy’n gweithio ledled y ddinas. Mae croeso i unrhyw un fynychu, a gellir cofrestru am docyn am ddim trwy Eventbrite.