Unigolion

learn-join-do-share-circle-cym

Gall pawb wneud rhywbeth i wneud Caerdydd yn ddinas iachach, hapusach a mwy blasus. Dyma ddeg ffordd y gall unigolion a theuluoedd wneud gwahaniaeth:

  1. Prynu ffrwythau a llysiau tymhorol wedi eu tyfu’n lleol

    Bwyd tymhorol, wedi ei dyfu’n lleol yw’r cynnyrch mwyaf ffres y gallwch ei brynu am nad oes yn rhaid iddo deithio ymhell. Mae’n well i chi, yn well i’r amgylchedd ac yn well i’ch ffermwr lleol.

  2. Bwyta mwy o godlysiau a phrydau wedi eu gwneud o lysiau

    Mae bwyta mwy o lysiau a chodlysiau yn ffordd wych o gynyddu ffibr yn eich deiet a lleihau’r braster a’r halen yr ydych yn ei fwyta.

    Beth am ymuno â’r miloedd o bobl o amgylch y byd sy’n lleihau’r cig y maent yn ei fwyta trwy gymryd rhan yn Nydd Llun Heb Gig?

  3. Lleihau’r gwastraff bwyd ac ailgylchu pecynnau bwyd

    Mae gwastraffu bwyd yn gwastraffu arian ac mae’n niweidio’r amgylchedd hefyd. Gallwch leihau’r bwyd yr ydych yn ei wastraffu trwy gynllunio prydau cyn mynd i siopa. Bydd siopa gyda rhestr o gynhwysion yn eich helpu i osgoi prynu bwyd nad oes ei angen arnoch ac na fyddwch yn ei ddefnyddio. Mae deall y gwahaniaeth rhwng dyddiadau ‘yn well cyn’ a ‘defnyddio erbyn’ yn golygu y byddwch yn osgoi taflu bwyd sydd yn dal yn iawn i’w fwyta.

    Mae dewis cynnyrch heb becynnu – neu gyda chyn lleied o becynnu â phosibl – yn well i’r amgylchedd ac i gadw ein strydoedd yn rhydd rhag sbwriel. Gallwch ailgylchu’r rhan fwyaf o becynnau bwyd trwy gasgliad stryd Cyngor Caerdydd, edrychwch am y symbol triongl ar y pecyn ac ar ganllawiau ailgylchu y Cyngor.

  4. Dewis pysgod wedi eu dal yn gyfrifol o ffynhonnell gynaliadwy

    Mae rhai rhywogaethau pysgod, fel penfras a thiwna, mor boblogaidd bellach eu bod mewn perygl o fynd yn ddiflanedig. Hefyd, pan fydd y pysgod mawr hyn yn cael eu dal mewn rhwydi, mae pysgod bach diangen yn cael eu dal hefyd ac yn cael eu gwastraffu.

    Mae dewis pysgod cynaliadwy yn amddiffyn stociau pysgod rhag cael eu gorbysgota ac mae’n amddiffyn cydbwysedd amgylchedd y cefnfor. Edrychwch am labeli’r Cyngor Stiwardiaeth Forol (MSC) a ffynhonnell gynaliadwy ar eich pysgod.

    Mae pysgod wedi eu dal gan linell yn ddewis gwych hefyd.

  5. Adnabod eich labeli

    Pan fyddwch yn adnabod eich labeli, byddwch yn gwybod beth rydych yn ei ddewis a’i fwyta.

    Mae bwyd a diod organig yn lleihau cemegau artiffisial yn eich deiet a phlaladdwyr yn y pridd. Mae hefyd yn sicrhau lles uchel i anifeiliaid – edrychwch am Safon Organig Cymdeithas y Pridd.
    Mae statws maes yn sicrhau bod gan anifeiliaid lle allan yn yr awyr agored a golau ddydd am ran o’r diwrnod o leiaf.

    Mae bwydydd rhyddid yn rhoi mwy o bwyslais ar les anifeiliaid, felly byddwch yn gwybod bod yr hyn yr ydych yn ei fwyta wedi cael ei gynhyrchu’n foesegol.

    Chwilio am fwyd wedi ei gynhyrchu yn y DU? Mae logo’r Tractor Coch yn golygu bod eich bwyd neu eich diod wedi bodloni safonau cynhyrchu cyfrifol ac y gellir ei olrhain yn llawn i ffermydd wedi eu harolygu’n annibynnol yn y DU.

  6. Tyfu rhywfaint o fwyd eich hun

    Mae tyfu llysiau o’r hadau yn hawdd ac mae’n ffordd wych o fwydo eich teulu yn rhad. Ni fydd angen llawer o le arnoch – na bysedd gwyrdd! Gall llawer o lysiau gael eu tyfu mewn potiau neu flychau ffenestri. Mae dail salad, bresych deiliog a courgettes yn ddewis gwych hefyd i ddechrau eich rhandir potiau.

  7. Coginio prydau yn llawn maeth naturiol

    Pan fyddwch yn coginio prydau o ddim, chi sy’n penderfynu yn union pa gynhwysion sy’n mynd i mewn i’ch bwyd. Mae’n ffordd wych o osgoi cynhwysion wedi eu prosesu, cadwolion a lliwiau artiffisial. A gall bwyd cartref eich helpu i arbed arian a sicrhau nad ydych yn gwastraffu unrhyw beth! Mae hefyd yn ffordd wych o gynnwys llysiau ychwanegol yn neiet eich teulu…shhh! Taw piau hi.

  8. Prynu cynnyrch Masnach Deg

    Pan fyddwch yn prynu cynnyrch Masnach Deg, byddwch yn cefnogi chwarae teg ac amodau gwaith gweddus i ffermwyr a gweithwyr yn y byd datblygol.

  9. Rhoi ychydig o’ch amser eich hun i wirfoddoli mewn prosiect bwyd lleol

    Mae gwirfoddoli yn ffordd wych o ddatblygu sgiliau newydd a chyfarfod â ffrindiau newydd tra’n helpu eich cymuned. Trwy wirfoddoli rydych yn dangos eich bod yn poeni ac yn gwneud rhywbeth ymarferol i helpu pawb yng Nghaerdydd i fwynhau bwyd diogel, maethlon a blasus. Mae ymchwil yn awgrymu y gall gwirfoddoli helpu eich iechyd meddwl hefyd a’ch helpu i fyw’n hwy!

Wedi eich ysbrydoli? Dyma’r camau nesaf:

Ymuno

Ymunwch â chymuned o sefydliadau sydd wedi ymrwymo i greu newid cadarnhaol. Byddwn yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i chi am newyddion a digwyddiadau bwyd a chi fydd y cyntaf i glywed beth sy’n digwydd ar y llwyfan bwyd ble rydych chi’n byw. Rhowch eich manylion ar y ffurflen. Gellir ymuno am ddim ac rydym yn addo cadw eich data yn breifat.

Gwneud

Gwnewch addewid i wneud rhywbeth gwahanol a gweithredu. Gallech roi ein poster ar eich oergell a gwneud gweithred newydd bob wythnos, a gwneud eich addewid yn gyhoeddus trwy roi gwybod i ni beth ydyw.

Rydym wrth ein bodd yn cael lluniau o’r bobl sy’n gweithredu ar ein rhan felly anfonwch lun ohonoch chi a’ch addewid.

Rhannu

Rhowch wybod i eraill beth mae bwyd da yn ei olygu – dywedwch wrth eich teulu, eich ffrindiau a’ch cymdogion beth rydych yn ei wneud, a’u hannog i gymryd rhan! Mae bwyd yn ymwneud ag amserau da, felly beth am rannu syniadau am fwyd da gyda’r bobl sy’n bwysig i chi?