Cefnogi Pobl Ifanc o Gymru ar y Siarter Hawl i Fwyd Plant.

Gwnaeth yr Arweinydd Clinigol ar gyfer Dieteg Iechyd y Cyhoedd ac aelod o Fwyd Caerdydd, Emma Holmes, groesawu pobl ifanc o bob rhan o Gymru wrth iddynt ddod i Gaerdydd i alw ar Brif Weinidog Cymru, Mark Drakeford, am weithredu gwleidyddol brys ar ansicrwydd bwyd ymysg plant ac ar bolisi bwyd ysgolion.

Ymunodd dwy o Genhadon Bwyd ifanc o ogledd Cymru, Bethan a Fayeth, â disgyblion o ysgolion uwchradd Caerdydd i gyflwyno eu Siarter #HawliFwyd Plant i Brif Weinidog Cymru yn ystod lansiad adroddiad terfynol Ymchwiliad Bwyd y Dyfodol i Blant.

Dywedodd Fayeth Jones, 12 o Rhyl: “Rwy’n ofalwr ifanc ac yn gwirfoddoli ym Manc Bwyd The King’s Storehouse. Dylai pawb gael yr un cyfle mewn bywyd, a pheidio â gorfod goddef tlodi bwyd. Dylai pawb wybod am ddietau iachus a dylent gael addysg na allai pawb fforddio bwyd.”

Dywedodd Beth Rhodes, 12 o Brestatyn: “Eleni cefais ddiagnosis o ddiabetes Math 1. Roedd rhaid i mi ddysgu llawer am fwyd a maeth mewn cyfnod byr o amser. Mae maeth bwyd i bobl ifanc yn bwysig iawn ym mhob rhan o’u bywydau, o’r ysgol, gartref, i sicrhau bod plant yn bwyta diet cytbwys yn ystod gwyliau’r ysgol”.

Ymchwiliad Bwyd i’r Dyfodol Plant yw’r cam cyntaf i geisio barn plant a phobl ifanc sy’n byw mewn tlodi ledled Cymru a’r DU yn uniongyrchol ac yn systematig. Mae wedi treulio 12 mis yn ymchwilio i ansicrwydd bwyd plant ym mhob cenedl yn y DU, ac mae adroddiad terfynol y project yn dwyn ynghyd mewnbwn uniongyrchol gan gannoedd o bobl ifanc, staff rheng flaen, pobl academaidd ac arbenigwyr.

Daeth yr adroddiad i’r amlwg pan roedd arbenigwr y CU ar dlodi a hawliau dynol wedi adrodd bod “polisïau Llywodraeth y DU wedi arwain at dlodi systematig i filiynau o bobl ledled Prydain Fawr”.

Datgela’r Ymchwiliad Bwyd Plant i’r dyfodol mai un o brif faterion â blaenoriaeth pobl ifanc yng Nghymru yw prydau ysgol am ddim a bod angen i Lywodraeth Cymru gymryd camau brys i ddiwygio’r polisi bwyd ysgolion yn sylweddol. Yn lle sicrhau bod plant o deuluoedd ag incwm isel yn derbyn pryd maethlon, y realiti yng Nghymru yw nad yw llawer o’r plant sy’n byw mewn tlodi yn gymwys mewn gwirionedd. Mae 55,000 o blant sy’n byw mewn tlodi yng Nghymru yn colli allan ar brydau ysgol am ddim.

Ar gyfer bob plentyn sy’n gymwys nad yw’n manteisio ar yr hawl i gael Prydau Ysgol am Ddim, mae ysgolion yn colli allan ar £1,150 o’r grant datblygu disgyblion. Mae hyn yn arian fyddai’n gallu darparu cymorth addysgu ychwanegol, offer ysgol, gweithgareddau cyfoethogi ychwanegol neu wella cyfleusterau ysgol. Mae’n bosibl y bydd rhieni plant yn y dosbarth derbyn a blwyddyn 7 yn colli allan ar y gronfa mynediad grant amddifadedd disgyblion, £125 o gyllid ychwanegol i helpu gyda chostau gwisg ysgol newydd a theithiau ysgol.

Roedd y Siarter #HawliFwyd oedd yn rhan o’r adroddiad yn cyflwyno argymhellion y ‘Cenhadon Bwyd’ ifanc yr Ymchwiliad (rhwng 10 ac 18 oed) ar gyfer llaesu dwylo ar dlodi bwyd i blant yn y DU a gwella eu mynediad at ddigon o fwyd maethlon. Mae’r prif gynnig yn ymwneud â chael Ceidwad Bwyd i Blant, fydd yn gorff annibynnol gyda phlant a phobl ifanc ynghlwm wrth ei arwain.

Cafodd Emma Homes, Arweinydd Clinigol Dieteg Iechyd y Cyhoedd BIP Caerdydd a’r Fro, a ddaeth ynghlwm wrth y project hwn yn sgil ei gwaith ar y Rhaglen Cyfoethogi Gwyliau Ysgol, Bwyd a Hwyl, ei hysbrydoli gan onestrwydd a thryloywder y plant o ran yr hyn yr oeddent yn gofyn amdano. Dywedodd, “Fy rôl yn y digwyddiad hwn oedd darparu llwyfan i sicrhau y gallai’r bobl ifanc hyn fynegi eu barn oddi arni. Gwnaethant amlygu i bawb oedd yn bresennol y straeon go iawn oedd o ganlyniad i dlodi bwyd yng Nghymru. Gobeithio y bydd yr ymchwiliad a’r siarter yn codi ymwybyddiaeth am y materion hyn ar lefel genedlaethol a, drwy wneud hynny, yn codi proffil y gwaith parhaus i fynd ar eu holau.

“Mae’n hanfodol nawr ein bod ni yn y sectorau iechyd, cyhoeddus a llywodraethol yn cymryd camau difrifol i weithredu ar yr hyn y mae pobl ifanc wedi gofyn amdano, gan ddefnyddio’r hyn sydd wedi’i nodi yn y siarter wrth ein gwaith. Mae gennym ymrwymiad i weithredu nawr i sicrhau llesiant cenedlaethau’r dyfodol ac osgoi goblygiadau tlodi bwyd i’r bobl hyn yn hwyrach ymlaen yn eu bywydau. Drwy sicrhau eu hawl i gael bwyd maethlon a chan roi’r sgiliau a’r addysg iddynt ynghylch paratoi a choginio prydau iachus, gallwn weithio i sicrhau y gallent fyw bywydau hir ac iachus.”

Dywedodd Katie Palmer, o Synnwyr Bwyd Cymru, sy’n gweithio ar elfen Cymru ar yr Ymchwiliad: “Mae’r adroddiad hwn wedi dangos i ni nad yw pobl sy’n creu polisïau yn sylweddoli ar raddfa’r her. Ni all ystadegau ar dlodi, er gwaethaf pa mor sylweddol ydynt yng Nghymru, gael yr un effaith â lleisiau’r cenhadon ifanc hyn. Maent wedi amlygu profiadau byw go iawn, ac wedi cynnig datrysiadau i bobl sy’n creu polisïau hefyd. Rhaid i bawb wrando. Mae Synnwyr Bwyd Cymru wedi ymrwymo i weithio’n agos â phartneriaid yng Nghymru a’r DU i sicrhau bod Siarter Hawl Plant i Fwyd yn cael ei rhoi ar waith.”

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

HTML tags are not allowed.